Twoja przegl±darka nie ma zainstalowanego plugina obsługuj±cego animacje w technologii Flash. Prosimy o zainstalowanie go ze strony Adobe.com

Menu
Barwy Śląska

Pomysł zorganizowania wystawy malarstwa śląskiego w „wiejskim" muzeum na Ma­zowszu wydawał się mało prawdopodobny i właściwy. A jednak inicjatywę podjęto, wysta­wa została zorganizowana a jej efekty okazały się nadzwyczaj owocne. Stało się to dzięki opublikowaniu katalogu „Barwy Śląska" będącego swoistym przewodnikiem po współcze­snym malarstwie śląskim, jednym z nielicznych w naszym piśmiennictwie muzealniczym opracowaniem biograficznym twórców ludowych i nieprofesjonalnych z terenu Śląska.

Wydanie tego katalogu stało się możliwe dzięki uzyskaniu dotacji finansowych z kilku instytucji. Najbardziej zaangażowaną była Spółdzielnia AWAX s.c. z Rudy Śląskiej kierowa­na przez państwa Trefoniów a jednocześnie właścicieli kolekcji malarstwa śląskiego, które miało być przedmiotem wystawy. Dużej pomocy udzielił także Komitet Organizacyjny Festi­wali Nauki przy Uniwersytecie Warszawskim, jako że wystawa „Barwy Śląska" miała być pre­zentowana podczas trwania IV Festiwalu Nauki na wzór wystaw z lat 1997-1999 („Historia i Wiara" - I Festiwal Nauki 1997 r., „Ptaki i ptaszki w naturze, sztuce i tradycji ludowej" - II Festiwal Nauki 1998 r. i „Judaica w polskiej sztuce ludowej" - III Festiwal Nauki, 1999 r.). Warto jednak wyrazić ubolewanie, że tak pomyślnie rozwijająca się współpraca Muzeum Sztuki Ludowej w Otrębusach z Komitetem Organizacyjnym Festiwali Nauki po 2000 r. zo­stała przez tenże Komitet zaniechana, mimo że owocem tej działalności były cztery wydaw­nictwa sygnowane przez Festiwal Nauki, w tym także wspomniany katalog „Barwy Śląska". Na wydanie tego katalogu pozyskano jeszcze dotacje z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Urzędów Miejskich w Rudzie Śląskiej i Zabrza, Fundacji CEPELIA, Polska Sztuka i Rękodzieło, Warszawa. Dzięki temu może było wydać katalog - album liczący 60 stron dużego formatu z 134 kolorowymi reprodukcjami obrazów i 6 czarno-białymi ilu­stracjami drzeworytów w tekście. Właściwy katalog prezentowanych na wystawie prac poprzedzały cztery szkice będące z jednej strony prezentacją głównych bohaterów: Stanisława Trefonia - kolekcjonera i jego kolekcji, z drugiej charakteryzowały fenomen plastyki nieprofesjonalnej na Górnym Śląsku. Autorami tych szkiców byli: Stanisław Trefoń, Adam Brożek, Władysław Luciński, Aleksander Jackowski oraz Krystyna Kaczko. Warto zacytować począt­kowy fragment artykułu A. Jackowskiego, bowiem zawiera on w kilku zdaniach specyfikę ko­lekcji S. Trefonia zaprezentowanej na wystawie „Barwy Śląska".: „Cechą kolekcji prywatnych jest ich autorski charakter. Tym przede wszystkim różnią się od muzealnych, że wyrażają zainteresowania zbieracza, jego osobowość, wrażliwość. Muzea dysponując społecznymi środkami, mają swój ustalony profil, natomiast kolekcjoner zgodnie ze swoją wolą kształtuje własną wizję zbiorów. Widać to na przykładzie kolekcji Stanisława Trefonia. Mieszkając iv Rudzie Śląskiej zainteresował się malarstwem gór­ników, hutników, pracowników budowlanych, mieszkańców „familioków". Dostrzegł to co nie docenia­ne w naszej kulturze zasługuje na wyjątkową uwagę. Jego kolekcja to z uczuciem malowane codzienne życie. Tylko bowiem na Górnym Śląsku powstało po wojnie tak niezwykłe zjawisko, jak twórczość pla­styczna i to zarówno skupiona wokół ognisk i świetlic przy kopalniach i hutach, jak i uprawiana w czte­rech ścianach domu. Twórczość różnorodna w formie, podejmowana jako rodzaj odtrutki po ciężkiej, niebezpiecznej pracy, jako opowieść o otaczającym pejzażu, jako marzenie o tajemniczych światach. Twórczość fantastyczna, wręcz metafizyczna i konkretna, wyrażona językiem realistycznego opisu"

Warto także zacytować kilka zdań ze wstępu do tego katalogu odnoszących się nie tyl­ko do prezentowanej wystawy, ale do dziś ciągle trwającej sytuacji kulturowo-społecznej: „Prezentacja malarstwa śląskiego oparta jest na jednej, prywatnej kolekcji Stanisława Trefonia z Ru­dy Śląskiej. Wystawa ta jest swoistym odzwierciedleniem „ducha czasu, bo oto w pogoni za merkantylizmem naszego życia społecznego i państwowego nauka, kultura, sztuka, bardziej niż kiedykolwiek spy­chane są na margines działań różnych urzędów i instytucji, organizacji, partii i towarzystw, które z za­łożeń statutowych winny dbać o kulturową tożsamość naszego społeczeństwa i naszych małych ojczyzn. Dobrze, że znajdują się ludzie rozumiejący kulturową wartość i społeczne znaczenie tworzenia prywatnych kolekcji, dzięki którym może być zachowana cząstka naszej kultury. Z przyjemnością zatem orga­nizuję wystawę „Barwy Śląska" ze zbiorów Stanisława Trefonia w mym, także prywatnym Muzeum Sztuki Ludowej w ramach IV Festiwalu Nauki - Warszawa 2000".

Druga część katalogu to biogramy twórców ze Śląska opracowane przez K. Kaczko i reprodukcje obrazów prezentowanych na wystawie, po jednym dla każdego artysty. Ogląda­jąc te obrazy przenosimy się w nadzwyczaj kolorowy świat śląskiego pejzażu, kopalń i hut, zabytków architektury, festynów zwyczajów i obrzędów, Ślązaków w ich codziennym życiu i w odświętnych strojach.

Obraz Emila Brzeziny z Rudy Śląskiej (1923-1997) „Wesele w Kochłowicach" zilustro­wał okładkę katalogu, zaproszenie i specjalnie wydany na tę wystawę plakat autorstwa Pio­tra Wypycha.

Wystawa „Barwy Śląska" w Muzeum Sztuki Ludowej w Otrębusach miała chyba swoje uboczne efekty. Oto Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego do którego Muzeum Sztuki Ludowej zwracało się z prośbą o dotację na wystawę „Barwy Śląska" (a której to do­tacji nie dostało) przejmuje patronat i współorganizację wystawy pod tym samym tytułem urządzonej w Galerii „Piętro Wyżej" Górnośląskiego Centrum Kultury w Katowicach a bę­dącej powtórzeniem wystawy z Otrębus (4.XII.2000-4. I. 2001).

Stanisław Trefoń, dostrzeżony i uznany kolekcjoner malarstwa śląskiego już w 2001r., mógł poszczycić się następną, jeszcze wspanialszą wystawą „Barwne światy Malarzy Naiw­nych (1952-2000) z kolekcji Stanisława Trefonia" zaprezentowaną w Galerii Szyb Wilson w Katowicach (wernisaż 6.VI.2001 r.).

Dla Muzeum Sztuki Ludowej w Otrębusach współpraca ze śląską kolekcją Stanisława Trefonia przyniosła także dalsze efekty. To możliwość poznania poprzez tę kolekcję kilku malarzy śląskich i dalsza z nimi współpraca. Przede wszystkim byli to Władysław Luciński z Rudy Śląskiej i Franciszek Kurzeja z Katowic. Obaj zaprezentowali swe wystawy autorskie w Otrębusach: Władysław Luciński przedstawił bogaty i bardzo interesujący zestaw grafik pod ogólnym tytułem „Z Miasta Er" uzupełnionych kilkoma obrazami olejnymi, które sta­ły się już własnością muzeum. Natomiast Franciszek Kurzeja wyeksponował ponad 150 wy­cinanek „Wizerunki Madonn z Sanktuariów Europejskich". Obie wystawy czynne były od maja do lipca 2003 r.

Nieco wcześniej, bo 2 marca 2003 r. F. Kurzeja zaprezentował swą twórczość na wysta­wie zatytułowanej „Wreszcie z Tobą razem Polsko! Wystawa dla uczczenia 80-tej rocznicy powrotu Śląska do Macierzy". Inicjatorem tej wystawy był Seweryn Aleksander Wisłocki, którego staraniem ukazał się także katalog wydrukowany nieodpłatnie przez „Wydawnic­two Kuc" w Krakowie. Na tej tematycznej wystawie poświęconej historii i kulturze Śląska F. Kurzeja zaprezentował nadzwyczaj różnorodne, przez siebie uprawiane dziedziny twór­czości: Były zatem obrazy olejne, drzeworyty i linoryty, wycinanki i rzeźby w węglu.

Wzruszające było słowo wstępne Damiana Zimonia, Arcybiskupa Metropolity Kato­wickiego w katalogu „Wreszcie z Tobą razem Polsko":

„Franciszek Kurzeja przez swoje malarstwo, rzeźbę w węglu, przez grafikę próbuje ukazać życie związane zwłaszcza z górnictwem. Nawiązuje w swej twórczości artystycznej do kultu św. Barbary. Jednocześnie nie obce Mu są zwyczaje i przejawy życia codziennego. W swojej twórczości obejmuje także trudne sprawy związane z przemianami społeczno-gospodarczymi i za to także należy Mu się uznanie".

Wystawa z Otrębus pokazana była w Galerii Sztuki Bella Vita w Dworze w Woli Zręczyckiej k/ Gdowa (woj. Małopolskie) - wernisaż 3.V. 2003r. a następnie w Muzeum Nie­podległości w Warszawie - wernisaż 12.VI.2003 r.

 

Galeria:

  • Strajk - Janina Matyka (Śląsk) / obraz, płyta, ol. 58x78cm
  • Ptaki wśród kwiatów - Eugeniusz Krawczuk (Śląsk) / obraz, płyta, ol. 80x71cm
  • Zabawy dzieci - Janina Matyka (Śląsk) / obraz, płyta, ol. 100x74cm
  • Zwiastowanie w pejzażu śląskim - Erwin Sówka (Śląsk) / obraz pt. ol. 90x80cm
  • Pejzaż śląski - Janina Matyka (Śląsk) / obraz, płyta, ol. 81x61cm
  • Chrystus wśród 'ludzików' - Władysław Luciński (Ruda Śląska) / obraz, płyta, ol. 47x47cm
  • Zlot chórów i orkiestr śląskich - Franciszek Kurzeja (Katowice) / obraz, pł. ol. 62x50cm, 1985
  • Kataryniarz - Franciszek Kurzeja (Katowice) / obraz, ol. pł. 65x49cm, 2001
  • Biedaszyby - Franciszek Kurzeja (Katowice) / obraz, pł. ol. 66x41cm
  • Strojenie domu na wesele - Franciszek Kurzeja (Katowice) / obraz, pł. ol. 55x38cm, 2005
  • Wieś I - Wanda Krawczyk (Śląsk) / obraz, płyta, ol. 75x42cm
  • Na Festyn '83 - Franciszek Kurzeja (Katowice) / obraz, pł. ol. 50x47cm
  • Era Karbońska - Ludwik Holesz (Śląsk) / obraz, pł. ol. 60x45cm (w ramie 66x51cm) 1974
  • Raj - Eugeniusz Krawczuk (Śląsk) / obraz, płyta, ol. 62x58cm
  • Koguty - Władysłąw Luciński (Ruda Śląska) / obraz, płyta, ol. 61x46cm
  • Krajobraz z Beskidu Śląskiego - Fojcik (Śląsk) / obraz, płyta, ol. 73x52,5cm, 1998

Muzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomy
Strona Główna | O Muzeum | Zbiory | Twórcy | Kontakt Muzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomydesign & hosting Sebipol