Twoja przegl±darka nie ma zainstalowanego plugina obsługuj±cego animacje w technologii Flash. Prosimy o zainstalowanie go ze strony Adobe.com

Menu
Głód, Andrzej i Marian
rzeźbiarze z Ośrodka Sztuki Ludowej w Paszynie, woj. nowosądeckie (GŁÓD ANDRZEJ, GŁÓD MARIAN, MICZOŁEK ALFRED, POGWIZD JAN).

„Paszyn plastyką słynie", „Wieś rzeźbiarzy słynna w świecie", „Wioska rzeźbiarzy", „Paprocki, dłutoki, cudeńka czyli Paszyn Księdza Nitki", „Paszyński ośrodek plastyki ludowej", „Twórcy ludowi z Paszyna" — to tytuły niektórych tylko artykułów zamieszczonych w gazetach i czasopismach na temat tej wyjątkowo ciekawej wsi rzeźbiarsko-malarskiej leżącej niedaleko Nowego Sącza. Rozwój ośrodka sztuki ludowej w Paszynie wiąże się z osobą Księdza Proboszcza Edwarda Nitki, zasłużonego animatora sztuki ludowej — laureata nagrody im. Oskara Kolberga w 1978 r. W sylwetkach laureatów tej nagrody pisano o nim: „Zaczęło się od odwiedzin na plebanii głuchoniemego Wojciecha Oleksego, zwanego we wsi „Wojtkiem". Nowy proboszcz paszyński, ks. Edward Nitka, potraktował przyniesione przez „Wojtka" prymitywne figurki z drewna (gospodyni nazywała je „paprokami") jako swoistą, a jedynie mu dostępną formę modlitwy. „Ksiądz, udzielając moralnej pomocy pełnemu kompleksów człowiekowi, nie wiadomo kiedy polubił prymitywną formę jego rzeźb. Zaczął je zbierać... kolekcja księdza z Paszyna zaczęła odgrywać dużą rolę w życiu kulturalnym mieszkańców wsi, a siły oddziaływania tej „instytucji" mogłoby pozazdrościć ks. Nitce niejedno muzeum"... Bo wkrótce za Wojciechem Oleksym poszli inni: Mieczysław Piwko (strażak), Zdzisław Orlecki (kamieniarz), uczniowie miejscowej szkoły - Marian Jasiński i Andrzej Głód. Prace Paszyniaków stały się ewenementem Konkursu Współczesnej Rzeźby Ludowej Karpat Polskich (21 nagród) i wystawy pokonkursowej w Muzeum w Nowym Sączu. Obecnie tworzy w Paszynie blisko 50 rzeźbiarzy, w tym spora grupa młodzieży. Dziewczęta pozazdrościły chłopcom sukcesów i wzięły się za malarstwo na szkle. Nawet Telewizja, po raz pierwszy, pokazała Paszyn — i to za sprawą „Wojtka"! Oleksy z głuchoniemego „bajdoka" wyrósł nagle na „sławnego ziomka". Atmosfera wśród społeczności wiejskiej oraz ze strony znawców przedmiotu, telewizji i prasy była coraz lepsza. „Szczęśliwym zbiegiem okoliczności wszystkie czynniki niezbędne do animacji sztuki ludowej wystąpiły prawie jednocześnie..: Jednak najważniejsze były: ogólnopolski prąd animacji sztuki ludowej, związany z polityką kulturalną Państwa i systematyczna praca dydaktyczna miejscowego autorytetu — ks. Edwarda Nitki". Młodzi rzeźbiarze z Paszyna biorący udział w kiermaszu sztuki ludowej w Płocku w 1977 r. są jednymi z licznych dziś rzeźbiarzy paszyńskich wyrosłych na „fali" ogólnego zainteresowania sztuką ludowa.

Najwcześniej „karierę rzeźbiarską" rozpoczął Andrzej Głód, urodzony 9.V.1959 r., obecnie pracujący już jako stolarz galanterii drzewnej w Spółdzielni „Twórczość" w Nowym Sączu. „Startował" jako 13-letni chłopiec, uczeń 7 klasy szkoły podstawowej w konkursie pn. „Współczesna rzeźba ludowa Karpat Polskich" (Nowy Sącz 1972 r.) zdobywając II nagrodę obok laureatów I nagrody Wojciecha Oleksego i Mieczysława Piwki — rzeźbiarzy paszyńskich ze starszego pokolenia. W następnym roku Andrzej Głód uczestniczył w konkursie ogólnopolskim: „Mikołaj Kopernik w rzeźbie ludowej" (Toruń 1973 r.). Za rzeźbę „Wstrzymał słońce, ruszył ziemię" otrzymał wyróżnienie w grupie młodzieżowej. W katalogu z wystawy pokonkursowej czytamy: „Andrzej Głód każe Kopernikowi zakuć Słońce w dyby i batem popędzać wokół niego Ziemię, Księżyc i gwiazdy".

Mniej więcej w tym samym czasie co Andrzej Głód rozpoczęli rzeźbić jego koledzy: Marian Głód, Alfred Miczołek i Jan Pogwizd, wszyscy z rocznika 1959. Po ukończeniu szkoły podstawowej w Paszynie uczyli się zawodu — Marian Głód w Zasadniczej Szkole Budowlanej, Jan Pogwizd w Zasadniczej Szkole Samochodowej. Andrzej i Marian Głód oraz Alfred Miczołek zawodowo związali się ze stolarstwem, meblarstwem, pamiątkarstwem — z zawodami „drzewnymi".

Pierwszym nabywcą ich prac był ks. Edward Nitka, który gromadził je w swojej kolekcji. Marian Głód wspomina o tym w sposób następujący: „Początkowo moje prace były prymitywne, ale po dłuższym czasie prace zaczęły przybierać odpowiedniejsze formy. Z tymi pracami udawałem się do ks. Edwarda Nitki, proboszcza parafii Paszyn. Po rozmowach i zachęcaniu przez księdza rozpoczynałem prace".

Kiedy ogłoszono II Konkurs współczesnej rzeźby ludowej Karpat Polskich w 1975 r. już wszyscy wymienieni tu młodzi rzeźbiarze wzięli udział. Marian Głód i Alfred Miczołek otrzymali II nagrodę w grupie młodzieżowej a Andrzej Głód - Wyróżnienie. Jeszcze większym sukcesem dla nich zakończył się III Konkurs współczesnej rzeźby ludowej Karpat Polskich w 1977 r. Andrzej Głód zdobył I nagrodę, Marian Głód — III, a Jan Pogwizd nagrodę specjalną. Po konkursach, ich prace były eksponowane na wystawach w Nowym Sączu i zakupione do zbiorów muzealnych.

Młodzi rzeźbiarze brali udział w kilku kiermaszach sztuki ludowej, m. in. w Nowymi Sączu, Sanoku, Płocku. Po tych kiermaszach część ich prac trafiła do zbiorów muzealnych w Sanoku, Płocku, Toruniu, Krakowie oraz do kolekcji prywatnych w kraju i zagranicą. Duży zbiór prac rzeźbiarzy paszyńskich zakupionych bezpośrednio w Paszynie posiada w swojej kolekcji Ludwik Zimmerer w Warszawie.

W tematyce rzeźb Andrzeja i Mariana Głodów, Alfreda Miczołka i Jana Pogwizda przeważają „świątki". Przeglądając katalogi z trzech kolejnych konkursów współczesnej rzeźby ludowej Karpat Polskich widzimy, że u tych rzeźbiarzy powtarzają się takie tematy jak Upadek (Chrystus niosący krzyż), Ukrzyżowanie, Frasobliwy, Pieta, Chrystus u słupa, Chrystus z trzciną, Matka Boska, Anioły i cała galeria świętych: święty Piotr, Stanisław, Szymon, Barbara, Łucja, Józef, Florian, Jan Nepomucen, Augustyn, Wojciech itp. Ostatnio pojawiły się też rzeźby bł. Ojca Kolbe oraz Papieża Jana Pawła II. Przeważają pojedyncze figury, ale niektórzy wykonują kapliczki z umieszczoną w środku postacią świętego. Tworzą też kompozycje wielofiguralne (np. szopki, Zmartwychwstanie) ale są one wykonane z kilku figurek oddzielnie rzeźbionych. Z innych tematów to tematy historyczne, wiejskie, demonologiczno-legendarne.

Wszyscy rzeźbią w drewnie lipowymi. Rozpoczynali rzeźbić zwykłymi scyzorykami, dziś posiadają już kilka innych narzędzi m. in. dłutka rzeźbiarskie.

Sami rzeźbiarze piszą o sobie: „Tworzę ze swojej wyobraźni i tak jak ja to widzę, na nikim się nie wzoruję i nie podglądam od nikogo" (Andrzej Głód), „Pracę wykonuję według swego uznania, ręcznie kozikiem i dłutkami w drewnie lipowym" (Marian Głód), „Moje wzory pochodzą z mojej wyobraźni. Najlepiej lubię robić świątki i tematykę sakralną, rzadko wzory z życia brane" (Jan Pogwizd). Zacytowane wypowiedzi młodych rzeźbiarzy nie są bez znaczenia. Cechą charakterystyczną ich rzeźb jest inność, widoczna nie tyle w podejmowanych tematach, które są podobne ale w sposobie rozwiązania plastycznego, kompozycji, w zdobnictwie i polichromii.

Muzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomy
Strona Główna | O Muzeum | Zbiory | Twórcy | Kontakt Muzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomydesign & hosting Sebipol