Twoja przegl±darka nie ma zainstalowanego plugina obsługuj±cego animacje w technologii Flash. Prosimy o zainstalowanie go ze strony Adobe.com

Menu
Kopka, Stanisław

Rzeźbiarz

urodzony 1.X.1910 r. w Dzierzbiętowie koło Łęczycy, woj. płockie i tamże zamieszkały. W dziecięcych latach został sierotą. Ojciec zmarł na gruźlicę kiedy twórca miał 2 miesiące, matka kiedy miał 4 lata. Wychowywał się w rodzinie matki i u obcych ludzi. Mimo ciężkich warunków bytowych ukończył szkołę podstawową. Przejawiał wielką chęć i zainteresowanie do nauki, dużo czytał, znał dobrze historię i literaturę ojczystą. Szczególnie interesował go teatr. Początki owych zainteresowań teatrem śmiało można odnieść już do lat dziecięcych, kiedy jako 9-cio letni chłopak sam skonstruował szopkę z rzeźbionymi figurkami, z którą wyszedł na swoją wieś. To było „Betlejem — ze świętą rodziną, ubogą w szopie mieszkającą i z pysznym dworem Króla Heroda". Figurki drewniane, niektóre przyobleczone w kolorowe szmatki, ruchome. Do każdej figurki był tekst. Kopka umiał go na pamięć, potrafił zmienić głos, tonację sprawiając wrażenie że w przedstawieniu bierze udział kilku chłopców. Chodzenie z szopką sprawiało mu wiele radości. Za przedstawienia otrzymywał niewielkie wynagrodzenie, z którego się bardzo cieszył był, to bowiem „pierwszy samodzielnie zapracowany grosz". Później, w wieku 14 lat zaczął organizować wśród rówieśników Herody. W składzie owej grupy teatralnej musiał znajdować się Król Herod, jego marszałek, sługa Żyd, śmierć, diabeł, anioł, żołnierze, cygan itp. Sami chłopcy przygotowywali stroje i rekwizyty, uczyli się tekstów. Kopka był reżyserem i scenografem. Do tradycyjnych tekstów Herodów wplatał nowe teksty zaczerpnięte z kolęd, pastorałek, jasełek, nierzadko sam był ich autorem. Rozbudowywał i ubarwiał intermedia. .Z grupą Herodów obchodził kilka sąsiednich wsi spotykając się wszędzie z życzliwym przyjęciem. Po wielu latach Stanisław Kopka powrócił do tych tematów. Już jako dorosły człowiek i uznany rzeźbiarz-twórca ludowy, na zamówienie Muzeum w Łęczycy wykona taką szopkę z rzeźbionymi figurkami i spisze zapamiętane teksty. Umiejętności aktorskie Stanisława Kopki dostrzegł kierownik szkoły Michał Kolczyński przyjmując go do szkolnego teatru. Tu, na prawdziwej scenie, jako prawdziwy aktor Kopka grał w jasełkach i różnych innych przedstawieniach urządzanych przez szkołę. W 1926 r. wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej i wspólnie z koleżankami i kolegami z organizacji urządzał przedstawienia, które w początkowym okresie reżyserował zapraszany przez nich A, Kurasiński z Łęczycy, działacz społeczny, miłośnik teatru. W 1934 r. Stanisław Kopka zostaje kierownikiem grupy teatralnej i od tej pory aż do 1967 r. na własną rękę organizował przedstawienia skupiając w swoim teatrze młodzież szkolną, z organizacji ZMW i z Ochotniczej Straży Pożarnej. Grupa teatralna wyjeżdżała z przedstawieniami do okolicznych wsi: Błonie, Topola Królewska, Krzepocin, Tum, Góra Świętej Małgorzaty, Witonia, Leżnica Mała i inne. W remizach OSP, pod gołym niebem, w stodołach urządzano sceny i odgrywano rozmaite sztuki nierzadko włączając do swego repertuaru sztuki z literatury klasycznej. Ostatnim przedstawieniem reżyserowanym w 1967 roku przez Kopkę było „Wesele u wójta". Wykorzystano w nim miejscowe sceny obrzędowe, pieśni, tańce. Twórczością rzeźbiarską Stanisław Kopka zajął się gdzieś około 1962 r. kiedy oddał synowi gospodarstwo rolne. Również ze względu na swój wiek coraz mniej zajmował się teatrem i właśnie wtedy mając więcej wolnego czasu zaczął rzeźbić. Posiadał uzdolnienia plastyczne, które przez wiele lat wykorzystywał w swoim teatrze przy sporządzaniu dekoracji i strojów. Był majsterkowiczem. Potrafił wykonać wiele przedmiotów z drewna, trudnił się plecionkarstwem. Z wikliny i słomy wyplatał kosze gospodarcze, koszyczki do chleba, naczynia zasobowe i ozdobne koszyczki. Rzeźbiarstwo Kopki Stanisława wywodzi się z szopki. Wspomniano już o tym, że twórca odtworzył dla Muzeum łęczyckiego szopkę, z którą chodził w latach dziecięcych. Oczywiście, nie była to, bo być nie mogła szopka podobna do tej jaką zrobił mając 9 lat. Wzbogacił ją bowiem o nowe postacie. Ponadto poszczególne figurki były wykonane bardziej rzeźbiarsko. Postacie z szopki traktowane jako pojedyncze figurki reprezentowały twórczość Stanisława Kopki na konkursach i wystawach sztuki ludowej. Tak było z żołnierzami z szopki pokazanymi na wystawie „Tematyka wojskowa w łęczyckiej rzeźbie ludowej" (Warszawa 1970). Później rzeźbiarz rozszerzył tematykę swoich prac. Wpłynęły na to zamówienia Muzeów, regulaminy konkursów tematycznych, zamówienia różnych prywatnych odbiorców. Ponadto Kopka uczestnicząc w wystawach sztuki ludowej mógł zaobserwować, jakie rzeźby robią inni twórcy. W regionie Łęczyckim najczęściej powtarzały się rzeźby odtwarzające różne postacie demonologiczne: świcki, diabły, postacie legendarne i różne typy ludowe. Również Kopka chętnie rzeźbił diabła Borutę w różnych postaciach i w różnych scenach gdzie w sporze z chłopem bywał zawsze przez niego oszukany. Jego diabły nie mają nic z cech diabolicznych. Są rzeźbione w postaciach królującej, frasobliwej, odpoczywającej a to co ich wyróżnia spośród innych rzeźb przedstawiających chłopów to rogi, ogon, widły i pilnowany skarb, np. beczka, na której siedzi lub kufer który trzyma w ręku. Stanisław Kopka rzeźbi też figurki o treści historycznej i sakralnej. Jeżeli tworzy sceny obrzędowe, jakieś sceny legendarno-baśniowe lub historyczne to zazwyczaj składają się one z szeregu pojedynczych figurek komponowanych na wzór szopki. W rzeźbach stara się odtworzyć bardziej zewnętrzne cechy, stąd dbałość o wypracowanie różnych szczegółów strojów i atrybutów. Dodatkowo uwydatnia je za pomocą barwy. Swoje rzeźby maluje różnymi farbami: wodnymi, plakatówkami oraz olejnymi. Rzeźbi przeważnie w drewnie miękkim: lipie, wierzbie, osice. Posiada niewielki zestaw narzędzi: siekierę, piłkę i noże, a do większych rzeźb także dłutka rzeźbiarskie własnej roboty.

Od 1973 r. corocznie brał udział w różnych konkursach i wystawach sztuki ludowej organizowanych przez Muzea w Łęczycy, Płocku, Łodzi. Między innymi są to konkursy i wystawy: Łęczycka sztuka ludowa, Współczesna sztuka ludowa Ziemi Łódzkiej, Konkurs na pamiątkę Ziemi Łęczyckiej, Górnik w rzeźbie ludowej, Obrzędy, zwyczaje i folklor regionu w malarstwie i rzeźbie ludowej, Święto planów w rzeźbie ludowej. Rzeźbiarz otrzymywał na tych konkursach II i III nagrody oraz wyróżnienia. Część z tych konkursowych prac trafiała do zbiorów muzealnych w Łęczycy, Łodzi, Płocku.

Muzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomy
Strona Główna | O Muzeum | Zbiory | Twórcy | Kontakt Muzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomydesign & hosting Sebipol