Muzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomy
Muzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomyMuzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomyMuzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomyMuzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomyMuzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomyMuzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomy
Menu
Materek, Jakub

wytwórca zabawek drewnianych

urodzony 19.VII.1909 r. Mieszka we wsi Podłazie nr 37, poczta 26-040 Łączna, gm. Suchedniów woj. kieleckie. Posiada wykształcenie podstawowe. Z zawodu jest rolnikiem, dziś ze względu na wiek, nie pracującym już na gospodarstwie rolnym. Od około 1940 r. drugim, obok rolnictwa zajęciem Materka był wyrób zabawek drewnianych. Zajęcie to kontynuuje po dzień dzisiejszy. Podjęcie produkcji zabawek drewnianych było uwarunkowane w głównym stopniu sytuacją ekonomiczną. Niewielkie gospodarstwo, liczna rodzina i brak w tym czasie (II wojna światowa) możliwości zarobkowych poza wsią spowodowała, że Jakub Materek podjął się takiej pracy, jaka wówczas była najbardziej we wsi dostępna a mianowicie produkcji zabawek. W Podłaziach i we wsiach okolicznych: Łącznej, Ostojowie, Krzyżce i innych w okresie międzywojennym powstał bardzo żywy ośrodek produkcji zabawek drewnianych. O powstaniu tego ośrodka pisał Piotr Gan w katalogu pokonkursowej wystawy garncarstwa, tkactwa świętokrzyskiego, zabawek ludowych oraz kowalstwa artystycznego, Kielce 1967 r.: „Na przełomie XIX i XX w. Łączna i okoliczne wioski były jeszcze wyłącznie ośrodkiem sprzętarstwa drewnianego. Trudniono się tu przeważnie wyrobem: łyżek, warzoch, międlic, cierlic, jarzm do noszenia wody, wrzecion, niecek itp. Wszystkie te wyroby w ogromnych ilościach sprzedawano na targach w odległych nieraz miastach i miasteczkach, a generalny jarmark na te przedmioty był w Studziance pow. Opoczno, „na świty Michał" (29 września). Jeszcze w latach 1928 — 1930 z Łącznej i okolic na jarmark do Studziannej jeździło ponad 20 a nieraz i do 30 furmanek z drewnianymi wyrobami. Polowa z nich najczęściej była załadowana wrzecionami, które ze Studziannej szły na całą centralną Polskę. Tak było do 1930 roku, ale już ćwierć wieku wcześniej z przyczyn ogólnie cywilizacyjnych, ta ogromna masa chałupników zaczęła odczuwać brak odbiorców. I wtedy właśnie, dziwnym zbiegiem okoliczności, w Łącznej osiedliła się rodzina Krawczyków (przybyła z Żywieckiego — przyp. M. P.), a następnie rodzina Siciarzy. Krawczykowie zaczęli wyrabiać zabawki drewniane a Siciarze składane krzesełka, na które był wówczas ogromny popyt. Z czasem wielu chałupników z Łącznej i okolic, obeznanych dzięki rodzinnym tradycjom z wykonawstwem drobnych drewnianych przedmiotów, zajęła się wyrobem zabawek wzorując się na wyrobach Krawczyków.

Początkowo wyrabiano tylko dwa rodzaje zabawek: „bryczki" (tj. para czerwono pomalowanych koni i jaskrawa wielobarwna bryczka na długiej deseczce, do której przymocowane są cztery kółka), „koniki z klocka" na biegunach i na kółkach oraz „kolibki" (kołyski na biegunach). Po kilku latach kiedy przekonano się, że zabawki mają licznych nabywców — i nie tylko miejscowi kupcy zamawiają i kupują je całymi kopami, lecz także i na dorocznych targach w Studziannej (jedyna miejscowość, gdzie podkieleccy chałupnicy sprzedawali swoje wyroby bezpośrednio) są rozchwytywane do tego stopnia, że w ciągu jednego dnia sami tylko chałupnicy sprzedali tam około trzydziestu kóp (1800 sztuk) różnych zabawek — zabawkarstwo zaczęto traktować jako jedną z ważniejszych pozycji wśród swoich wyrobów. Nie znaczy to, że został zarzucony w tych okolicach tradycyjny wyrób domowych sprzętów drewnianych. Dopiero w pierwszych latach okresu międzywojennego, kiedy już wyraźnie zarysował się spadek ilości odbiorców na drobne sprzętarstwo drewniane — wyrób zabawek stał się bardziej dochodowy i przez to produkcja ich szeroko rozpowszechniła się w tych okolicach.

Powstało wiele nowych warsztatów a w ślad za tym wiele nowych konstrukcji i pomysłów zabawek. Jednym z wielu warsztatów powstałych w tym regionie był warsztat Jakuba Materka. Nieprzerwanie jest on czynny od 1940 r. mimo, że w międzyczasie zmieniali się odbiorcy. Jakub Materek w 1961 r. wstąpił do Spółdzielczego Zrzeszenia Wytwórców Rękodzieła Ludowego i Artystycznego „Milenium" w Krakowie, które obecnie jest głównym nabywcą jego prac. Niewielka część produkcji przeznaczana jest na rynek lokalny. Nową formą sprzedaży rozpowszechnianą od kilku lat stały się kiermasze sztuki ludowej, na których twórca bezpośrednio sprzedaje swoje wyroby, podobnie jak dawniej na jarmarkach i odpustach, z tym tylko, że obecnie dla odbiorcy miejskiego.

Jakub Materek kilkakrotnie uczestniczył na targach sztuki ludowej w Nowej Słupi podczas tzw. Dymarek Świętokrzyskich, w Krakowie, Kazimierzu nad Wisłą, w Płocku. Stosunkowo rzadko uczestniczył w konkursach sztuki ludowej, jednakże jego wyroby znajdują się w zbiorach muzealnych i były pokazywane na wystawach krajowych i za granicą.

Materek wykonuje kilkanaście typów zabawek. Są to „bryczki", „kolebki", „karuzele", „taczki", „motyle", „wózki", „ptaszki", „konie", „jeźdźcy na koniach" itp. Mimo, że zabawki Materka produkowane są seryjnie, wyróżniają się swoistymi cechami dzięki wprowadzeniu wielu indywidualnych rozwiązań techniczno-plastycznych i zastosowaniu bogatej ornamentyki malarskiej.

Muzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomy
Strona Główna | O Muzeum | Zbiory | Twórcy | Kontakt Muzeum Sztuki Ludowej,Marian Pokropek, zabytki, Polska, sztuka, ludowa, rzeźba, płaskorzeźba, sznycerka i intarsje, rzeźba ceramiczna, malarstwo ścienne i dekoracyjne, malarstwo na szkle, malarstwo niepełnosprawnych, malarstwo sztalugowe, makaty, drzeworyt, grafika, rysunek, tkactwo, haft i koronki, wycinanki, ceramika, zabawki, lastyka Obrzędowa, palmy wielkanocne, pisanki wielkanocne, gwiazdy, kapliczki, szopki, maski, rekwizyty obrzędowe, współcześni święci błogosławieni, Judaica, Koń w sztuce ludowej, Barwy Śląska, Technika, prywatne,wyroby ze słomydesign & hosting Sebipol